Bağlanma Stili Testi nasıl puanlanır?

Bağlanma stili, arkasında onlarca yıllık araştırma olan az sayıdaki ilişki kavramından biri. Bu sayfa, Wabiro’nun testinin bu araştırmalardan tam olarak neyi aldığını, sonucun nasıl hesaplandığını ve testin nerede durduğunu anlatıyor.

Fikir nereden geliyor?

Bağlanma kuramı, John Bowlby’nin bebeklerin onlara bakım veren kişilere nasıl yakın kaldığı üzerine yaptığı çalışmayla başladı (Bowlby, 1969); Mary Ainsworth da çocuklarda güvenli, kaygılı ve kaçıngan örüntüleri gözlemledi (Ainsworth ve ark., 1978). Cindy Hazan ve Phillip Shaver 1987’de kuramı yetişkinlerin romantik ilişkilerine uyguladı ve güvenli, kaygılı ve kaçıngan sevme biçimlerini tanımladı. Kim Bartholomew ve Leonard Horowitz (1991) iki fikri çaprazlayarak dördüncü bir stil ekledi — korkulu: insanların kendilerini nasıl gördüğü ve başkalarını nasıl gördüğü.

O zamandan beri araştırmacıların çoğu yetişkin bağlanmasını kutularla değil, iki boyutla tanımlıyor: kaygı (reddedilme, daha az sevilme, terk edilme endişesi) ve kaçınma (yakınlıktan ve başkalarına bağımlı olmaktan duyulan rahatsızlık). En bilinen ölçekler — Experiences in Close Relationships (Yakın İlişkilerde Yaşantılar) ölçeği ve onun gözden geçirilmiş sürümü gibi (Brennan, Clark ve Shaver, 1998; Fraley, Waller ve Brennan, 2000) — tam olarak bu ikisini ölçer. Wabiro’nun testi de aynı iki boyut üzerine kurulu.

İfadeler

20 ifadenin hepsi Wabiro’ya özgü. ECR-R’den ya da yayımlanmış başka herhangi bir ölçekten alınmış maddeler değiller ve psikometrik bir geçerlik çalışmasından geçmediler. Sıradan anları anlatıyorlar — geç gelen bir cevap, bir tartışma, bir akşamı yalnız geçirmek isteyen bir partner — böylece test, bir ilişkide olsan da olmasan da işe yarıyor.

Son iki boyut şu fikirden geliyor: stres altında kaygılı bağlanma hiperaktive edici stratejiler (kontrol etmek, tekrar yazmak, her şeyin hemen netleşmesini istemek), kaçıngan bağlanma ise deaktive edici stratejiler (sessizleşmek, tek başına baş etmek, soğumak) olarak ortaya çıkma eğilimindedir (Mikulincer ve Shaver, 2007). Bu boyutlar raporu somutlaştırır; stilini asla değiştirmez.

Her ifade “Hiç ben değil” (0) ile “Tamamen ben” (3) arasında cevaplanır. Dört ters ifadede (örneğin “Zor bir dönemden geçerken yakın olduğum birine yaslanmak bana kolay gelir”) ölçek, puanlamadan önce ters çevrilir; böylece her şeye “tamamen ben” demek seni bir uca yerleştirmez.

Cevaplardan stile

Her boyutun puanı, topladığın puanın alınabilecek en yüksek puana bölünüp 100 ile çarpılmasıyla, tek ondalık basamakla hesaplanır. Ardından:

50’deki çizgi ölçeğin orta noktası. Bu, içinde bulunduğun bölgeye ad vermek için kullanılan bir uzlaşım; klinik bir kesme noktası değil — bu yüzden sonuç yalnızca adı değil, her zaman iki sayıyı ve haritayı da gösterir.

Eğilim gösterdiğin stil. Wabiro çizgiye en yakın eksene de bakar. O eksen çizginin öbür tarafına düşseydi alacağın stil, ikincil stilin olarak gösterilir; o eksen çizginin 10 puan yakınındaysa sonuç, o yöne eğilimli olduğunu söyler (örneğin “güvenli, kaygılı eğilimli”). Eşitlik durumunda ilk eksen olan kaygı öne geçer.

Motorun her test için hesapladığı genel sayı (dört boyutun ağırlıklı ortalaması) bu testte gösterilmez: kaygıyı kaçınmayla harmanlamak, tek başına hiçbir anlam taşımayan bir sayı üretir.

Rapor neler ekliyor?

Ücretsiz sonuç; stilini, haritadaki iki ekseni, güçlü yanlarını, dikkat etmen gerekenleri, bir eylemi ve deneyebileceğin bir cümleyi verir. Ücretli rapor ise şunları ekler: dört boyutunun her birinin senin seviyende ne anlama geldiği, stilin flörtte ve çatışmada genellikle nasıl ortaya çıktığı, seni genellikle neyin çektiği ve neyin uzaklaştırdığı, partnerdeki dört stilin her biriyle işlerin genellikle nasıl gittiği, yedi günlük bir plan ve sonucunu şekillendiren cevaplar — cihazında sana yeniden gösterilerek. Eşleşme notları, araştırma literatüründe ele alınan eğilimlerdir ve sohbet başlatıcı olarak yazılmıştır — bir ilişki hakkında asla bir öngörü değildir.

Ne değildir?

Bu bir tanı değildir ve geçerlik çalışması yapılmış bir psikolojik değerlendirme de değildir. Bağlanma stili bir ruh sağlığı rahatsızlığı değildir ve bir test senin geçmişini bilemez. Araştırmalar ayrıca bağlanmanın oldukça kalıcı olduğunu ama değişebildiğini de gösteriyor — yeni ilişkilerle, hayat olaylarıyla ve bilinçli bir çabayla — bu yüzden bir sonuç, her zaman kim olacağını değil, bugün nasıl cevap verdiğini anlatır. İlişkiler sana düzenli olarak acı veriyor ya da korkutucu geliyorsa, nitelikli bir terapist herhangi bir testten daha iyi bir rehberdir.

Cevapların cihazında kalır. Sonucunu paylaşırsan onunla birlikte yalnızca stilin gider — cevapların ya da iki puanın asla.

Deterministik yapı ve sürümler

Puanlama saf bir fonksiyondur: aynı cevaplar her cihazda, hiçbir rastgelelik ve yapay zekâ olmadan her zaman aynı sonucu verir. Sonuçlar, hesaplandıkları test sürümünü ve puanlama sürümünü kaydeder; ücretli bir rapor da her zaman tam olarak o sürümden oluşturulur.

Kaynaklar

• Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss, Vol. 1: Attachment. Basic Books.
• Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation. Erlbaum.
• Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524.
• Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244.
• Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment Theory and Close Relationships (pp. 46–76). Guilford Press.
• Fraley, R. C., Waller, N. G., & Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350–365.
• Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. Guilford Press.